و گاه تا چهار سجع را نيز بر روىّ واحد ملتزم شده است : « . . . ممالك همه مهالك گشته ، مسالك بيكبار معارك شده . . . » 94 / 7 و 8 ، نيز ، 34 / 1 و 2 . و گاه نيز پاره‌اى از اسجاع را تكرار كرده است ، چنان كه دو سجع متوازى « قدم » و « ندم » را يك بار در ص 98 س 5 آورده ، و بار ديگر در ص 117 س 5 . نكتهء جالب دقّت در سجعهاى اين كتاب آنكه قرينهء دوم بيشتر جنبهء لفظى دارد و از نظر معنى تقريبا فاقد ارزش است : « . . . در اين خاك تودهء غدّار أطول أعمار يافته گير ، عاقبت روى در خاك لحد نهادنيست ، كاملتر شربتى از جام حيات خورده گير ، سرانجام شربت مرگ چشيدنى است . . . » 35 / 11 - 13 ، نيز ، 8 / 11 - 13 ، 9 / 3 و 4 ، 11 / 1 و 2 ، 15 / 7 و 8 ، 23 / 7 و 8 ، 33 / 12 و 13 ، 34 / 1 و 2 ، 35 / 1 و 2 . و گاه نيز قرينهء دوم از نظر معنى واجد ارزش است و متمّم معنى : « . . . نرم و درشت فراوان چشيده ، تا بتصدّر رسيده ، بسى انبانچه نرم كرده ، تا هنگامهء عمل گرم كرده . . . » 76 / 8 - 10 . جناس - جناس نيز از جمله صنايعى است كه مؤلّف بالتزام انواع آن ، همچون تامّ و ناقص و لفظ و مكرّر و خطّ و اشتقاق اهتمامى تمام داشته است . جناس تامّ - : « . . . باوجود ايشان تمنّى آسايش آنجا كه عقل است ، عقل نيست ، و صاعقه‌اى كه سيلاب خون بر حزن و سهل راند ، سهل نى » 12 / 13 و 14 ، نيز ، 2 / 6 و 7 ، 11 / 11 و 12 ، 18 / 14 و 19 / 1 ، 85 / 10 و 11 ، 94 / 9 ، 104 / 4 . جناس ناقص - : « . . . سيلاب جفاى ايّام سرهاى سروران را جفاى خود گردانيده . . . » 1 / 2 و 3 ، نيز ، 52 / 12 . جناس لفظ - : « . . . شب واقعه . . . تا سحر سرمهء سهر كشيده بودم . . . » 51 / 8 - 10 ، نيز ، 1 / 8 ، 26 / 9 .